Tekvando (ya da Taekwon-Do) bir uzakdoğu savunma sanatıdır. Kore'de doğmuştur. Tekvando kelimesi, Korece Tae, Kwon ve Do kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Tae, "tekme" veya "ayakla yapılan vuruş"; kwon, "yumruk" veya "elle yapılan vuruş"; do, "yol" anlamına gelmektedir. Tekvando'nun kelime anlamı; "el ve ayak yolu"dur.

Tekvando'da, tecrübe ve ustalığı belirtmek üzere diğer pekçok uzakdoğu kökenli savaş sanatında olduğu gibi elbisenin üzerine bağlanan kuşaklar kullanılır. Bu kuşaklar sırayla, beyaz, sarı, yeşil, mavi, kırmızı, siyah renklerdedir.

Derecelendirmeyi kolaylaştırmak için, her iki kuşağın arasında bir de ara kuşak bulunur ve bu kuşak, öncesindeki ve sonrasındaki kuşakların rengiyle anılır; sarı-yeşil kuşak, kırmızı-siyah kuşak gibi.

4 ayda 1 kuşak sınavı yapılır, başarılı olanlar bir üst kuşağa geçerler. Başarıya göre 1,5 kuşak yükselmek de mümkündür.

Taekwondo' nun Tarihçesi

Tekwondo dünyada bilinen döğüş sanatlarının hemen hemen en eskisidir.Ve kore kökenli silahsız döğüş ve savunma sanatı olarak bilinir.Ortaya çıkış tarihi i.ö 37 olarak kabul edilen taekwondo yine kore kökenli bazı savunma sporlarının eski biçimlereine dayanır.

Tekwondo dünyada bilinen döğüş sanatlarının hemen hemen en eskisidir.Ve kore kökenli silahsız döğüş ve savunma sanatı olarak bilinir.Ortaya çıkış tarihi i.ö 37 olarak kabul edilen taekwondo yine kore kökenli bazı savunma sporlarının eski biçimlereine dayanır.
Kore yarımadasını kuzey kısmında hükümran olmuş kogureyo hanedanlığına kadar uzanan bir tarihçesi vardır.Yandaki resimden bu hanedanlık zamanından kalma bir döğüş sanatçısı figürünü görüyorsunuz.
O zamanlar vahşi hayvanlara vebölgelerindeki eşkiyalara karşı kendini savunmak amacıyla çıkarılmış bir savunma sanatı olup yumrukların yanı sıra yüksekten ve sıçrıyarak atılan tekmelerden geniş biçimde yararlanılır.Genel de bu spor savunma ve ruhsal gelişim amaçlarına yöneliktir.Bu tekniklere TAEGYON yani ayak sistemi denmiştir..
Yine korede yapılmakta olan KWONPOP yani yumruk metodu olarak isimlendirilen diger bir sistemle birleştirilerek TAEK-KYON adı verilmiş bugünki adını almıştır.Bu ssanatta eğitim gören kişinin beden ile zihnin tek bir birim gibi tepki göstererek değişen şartlara anında uyum sağlıyacağı bir zihinsel ve ruhsal duruma ulaşması büyük önem taşır.
Böyle bir duruma tam anlamıyla ulaşıldığında günlük yaşamdaki özne ve nesne ikiliği ortadan kalkar.Zihinsel ve bedensel uyum o zamanın dinleri taoculuk ve zen budacılık açısından bir amaç olduğundan ve bu amaca ancak çalışarak ve deneyimle ulaşılabileceğinden bu dinlere bağlı olanlar felsefi ve manevi eğitimlerinin yanısıra bu turlü döğüş sanatlarıylada uğraşmışlardır.
Dolayısıyla bu sporlarla uğraşan kimselerde genellikle bu tur bir yaşam sürerler veya ruh ve karakter yapıları buna çak müsait hale gelir:
Uzakdoğu sporlarıyla uğraşan insanlada dini verilerin kuvvetli olmasının seseblerinin başında bu sporların beden yanında ruh gelişiminede katkıda bulunuyor olmasıdır. Bir taekwondocunun hiç bir zaman zayıflara dukunmamasının ve alelede sokak kavgası yapmamasının temelinde yatan ana faktörlerde bunlardır.
Taekwondo sporu ancak 1943 yılında korenin bağımsızlığa kavuşması ile resmi bir hüvüyet kazannmış bu tarihten sonra dünyaya açılmıştır.16 Eylül 1961 yılında kurulan kore taekwondo birliği bu sporun yasallaşmasını ve 25 Haziran 1962 de ulusal oyunlar kapsamına aldırarak yasallaşmasını sağlamıştır
30 kasım 1972 de dünya taekwondosunun merkezi kukkiwon açılmıştır ve kore Taekwondo başkanlığına Kim-un -yong getirilmiştir.Aynı zamandada Dünya Taekwondo federasyon başkanı oldu.25 Mayıs 1973 te 17 ülkenin katılımıyla ilk dünya şampiyonası yapıldı.
Bu sporun Türkiyede yaygınlaşması 1970 'de anterenör olarak getirilen Ço Sao- Se ile başladı.Bugün Taekwondo, olimpiyat oyunlarında olimpik spor olarak yer aldığından gelişime son derece elverişli bir spor dalıdır.

Taekwondonun yıllara göre gelişimi

KASIM 30, 1972 - Kukkiwon Dünya taekwondo merkezi binası tamamlandı ve açıldı.
MAYIS 25, 1973 - ilk dünya şampiyonası düzenlendi
MAYIS 28, 1973 - Dünya Taekwondo Federasyonu kuruldu
EKİM 18, 1974 -1.Dünya Asya oyunları düzenlendi
EKİM 5, 1975 - Dünya taekwondo Federasyonu Dünya spor federasyonları birliğinin aktif üyesi haline geldi
NİSAN 9, 1976 - CISM ,Taekwondoyu resmi spor olarak kabul etti
TEMMUZ 17, 1980 - moskovada yapılan olimpik komitenin 83. kongresinde Taekwondonun olimpik bir spor dalı olması onaylandı
TEMMUZ 24, 1981 - Taekwondo .dünya oyunlarında gösteri sporu olarak yer aldı
TEMMUZ 5, 1982 - Taekwondonun 1988 seulolimpiyat oyunlarında gösteri sporu olarak yapılmasına ve incelenmesine karar verildi
EYLÜL28, 1984 - Taekwondo nun 1988 seulde resmi gösteri sporu olması ve ilerde tam resmi spor dalı olarak yer alması kesinleşti
TEMMUZ 3, 1986 - Colorado'da ilk dünya Taekwondo kupası düzenlendi
EYLÜL 30, 1986 - Seulde asya oyunlarında resmi spor dalı olarak 17 ülkenin kartılımıyla yapıldı
KASIM 29, 1986 - Birinci Dünya ünüversitelerarası taekwondo şampiyonası düzenlendi
AĞUSTOS 9, 1987 - Taekwondo İNdianada yapılan Pan-Amerikan oyunlarına resmi spor dalı olarak dahil edildi
EKİM 7, 1987 - İspanyanın Barselona şehrinde 1.Dünya Bayanlar Taekwondo Şampiyonası düzenlendi
EYLÜL 17-20, 1988 - 24.olimpiyatlarda 25 ülkeden 129 spocu katılımıyla gösterisporu olarak yapıldı.
AĞUSTOS 14-17, 1991 - Cuba. da yapılan Pan amerikan oyunlarında yer aldı
AĞUSTOS 3-5, 1992 -Barselona olimpiyatlarında gösteri sporu olarak yapıldı.Ekrem Boyalı burada 2. olmuştur
TEMMUZ 26-August 9, 1999 - 13üncü Pan Americanoyunlarında kanadada yer aldı
EYLÜL27-30, 2000 -Sidney olimpiyatlarında taekwondo artık bir resmi spor dalı

Taekwondonun ana Kuralları

1-Nezaketken,kibarlık
2-Dürüstlük
3-Azim,hırs
4-Nefsi kontrol
5-Cesaret

Taekwondo Yemininde olması gereken uluüslararası prensipler.

Taekwondo prensiplerine bağlı kalmak Eğitmenlere ve kemer ve yaşça büyük olanlara saygılı olmak Taekwondoda öğrendiklerini asla kötüye kullanmamak özgürlüğün ve adaletin şampiyonu olmak Dünyada barışın teşekkülüne katkıda bulunmak.

Taekwondocunun karakter yapısı

Dürüst ol ve her zaman adaletli davranmalı Herkese karşı saygılı ve yardımsever olmalı Sadık olmalı,kibarlıktan ayrılmamalı Taekwondo prensiplerini aklından hiç çıkarmamalıdır.

ÇOCUKLAR İÇİN VAZGEÇİLMEZ BİR SPOR

Taekwondo yaş limiti olmayan ve her yaşta yapılabilen bir spordur.bilhassa çoçuklar için vazgeçilmez bir spor dalıdır.
Çoçuklar bilhassa taekwondoya bir oyun niyetiyle başlarlar ve bu süredede reaksiyon kabiliyetleri artar,diğer sporculara saygıyı, kenidilerinin eksik ve üstün yanlarını ve bunları tekafi yolunu öğrenirler.
Taekwondo müsabakaları ise çoçuklarda büyüklere göre farklılık gösterir.Resmi müsabaka yaşuna gelmiyen çoçuklarda müsabakalar esnasında büyüklere göre daha kalın koruyucu elbiseleri giydirilir ve baş kısmına vurma yasaklanır.
TAEKWONDO TEHLİKELİ BİR SPORMUDUR WTF Taekwondoda başa vurmak serbest olduğu için Full Kontack dediğimiz Sporlar kategorisinde sayılmaktadır.
Ancak pratikte taekwondo sanıldığı kadar tehlikeli değildir.Müsabaka yaşına gelmemiş ve gerekli kemere ulaşamamış çoçuklarda başa vurmak yasaklanır .
Müsabaka yaşına gelmiş sporcularda ise belli bir kemer seviyesine ulaşması beklenir.Maç esnasında denk kemerlerin müsabakaları ile tehlike arzetmez.Bu nedenle taekwondoda sakatlanmalar ve nakavtlar çok nadir olur.
Ayrıca müsabaka esnasında vucut ve baş için tüm koruyucu tedbirler alınır.Buna rağmen başa gelen bir darbede kişi K.O.ile yani hakem kararı ile maçı nakantla kaybetmişşe 3 ay süre ile müsabık yarışmalardan uzak tutulur.Bu nakavt üç ay sonraki yarışmalardada tekrarlanmışşa o kişi bu ez 6 ay yarışma harici bırakılır.
Eğer 6 ay sonra bir tekrarda o kişi tamamen Taekwondo müsabakalarından men edilir. ITF taekwondo semi -kontack kategoride müsabakalar düzenler.Bu müsabakalarda başa vurmak yasaktır.
Ancak her nasılsa burdada yüze yumruk atmak serbesttir ki vuruş hedefini tam bulmadan teknik gösterilerek kesilir.Yinede burada bir sporcu yüze daha çok darbe alır.Ancak burdada koruyucu eldivenlerle ve başlıklarla gerekli tertibatlar alınır.

DÜNYA TAEKWONDO ŞAMPİYONALARI

Dünya taekwondo şampiyonası -Her 2 yılda bir Dünya kupası - Her yıl düzenli olarak yapılıyor
Olimpiyatlar - her 4 yılda bir yapılmaktadır Dünya oyunları - her 4 yılda bir yapılıyıor
Kıtalar şampiyonası(Pan Am, Asian, All Africa, etc) - her 4 yılda bir olimpiyatlardan bir yıl önce yapılıyor CISM şampiyonası -
CISM organize ediyor FISU şampiyonası - FISU organize ediyor Dünya gençler takwondo şampiyonası(geçtiğimiz yıl1999 da istanbul bu organizeye ev sahipliği yaptı)

Taekwondo teknik , sanat ve felsefenin buluşmasıdır.

Taekwondonun yapısı iki temel faktör üzerine bina edilmiştir.Pratik değer ve ideolojik değer. Taekwondonun pratik değeri doğal hareketler üzerine kurulmuş temel bireysel hareketleri içerir ve belirli kurallar bu hareketleri sınırlar ve sistemleştirir..
Taekwondonun ideolojik değeri ise taekwondo ile özdeşleşmiş 3 temel ideal üzerine kurulmuştur.Teknik düşünce , sanatsal düşünce ve felsefi düşünce. Dahada öteye modern taekwondo bir felsefi eğitim ve mücadele sistemidir.

Taekwondodaki teknik düşünce

Taekwondonun teknik olarak görünümünün temeli taekwondonun pratik olarak çalışılmasından doğar..Çıplak elle kendi kendine savunma ve fiziksel eksersizlerin sağlığa katkısı taekwondonun pratik plarak değerini ve yararını ortaya koyar.
Bu nedenle taekwondodaki teknik ideal ,pratik çalışma ve antrenmanın uygulanması ve öğrenilen tekniklerinin insanın hayat şartlarına hazırlanmasını sağlamasını esas alır.

Taekvondonun kişiye verdiği bazı ruhsal kazanımları taekwondo dışındaki farklı öğretilerdende elde edilebilir ancak taekwondonun teknik ideal ve kazanımları sadece taekwondo çalışmakla ortaya çıkar.
Bu taekwondo çalışmaya özel bir kazanımdır. Bu etkileme insanın kendini tehlikelere karşı savunabilme yeteneği ve vucud sağlığının mükemmelliği olarak pratik hayata yansır.
Taekwondo çalışmasının pratik yaşamdaki dışa vurumu MUSUL olarak adlandırılır.

Taekwondodaki sanatsal düşünce

Sanat aklın ve duyguların birlikte bir dışa vurumudur.Düşüncenin aksiyon olarak tutarlı olarak anlatımı Taekwondo becerilerindeki zerafet , aklın ve ruhun bir ürünüdür.Düşüncenin dışa yansımasıdır.

Herkes taekwondo tekniklerini mükemmel yapamaz.Çoğu kişi daha işin başında bırakmak zorunda kalır.Çünki akli ve ruhi yaratıcılığı olmayan kişilerin taekwondo teknik becerilerini kazanabilmesi zordur.

Tıpki bir balerin gibi, taekwondodada kişinin ruhi, akli zenginliği ,mükemmel bir duyarlılığı şarttır.Kişinin fiziksel yapısı kadar ruhi yapısınında taekwondo tekniklerini dışa vuracak ve geliştirecek olgunlıkta ve zerafette olması gereklidir.
Taekwondodaki tekniklere bu sanatsal yaklaşım ve onları sürekli olarak mükemmelleştirme isteği MUYE olarak tanımlanır.Ruhun güzelliğinin isteğinin mükemmelliğinin taekwondo becerilerine yansıtılmasıdır.

Taekwondodaki felsefi düşünce Taekwondodaki felsefi düşünce, doğunun felsefi mistik yapısından etkilenmiş doğa ötesi yaklaşımlar ve fikirlerde içerir.Taekwondodaki felsefi yapı, insanla doğa ve evren arasındaki ilişkileri gerçekleştirmek üzerine bina edilir.Bu MUTO olarak tanım bulur.

Pratik hayata yansıması şeref duygusu ,nezaket,olgunluk,sabır vs.kavramlar olarak olur.Pommse tekniklerindebu kavramların üzerin vurgulanmaya çalışılır.İçsel düşüncenin ,dışa vurumudur. Fiziksel eğitim olarak taekwondo Fiziksel olarak sistematik eğitim insan zekasını,düşünce ve duyularını sürekli çalıştırarak diri tutar.

Fiziksel aksiyonlar ne kadar sistematik ise insan ruhi olarakta o kadar diri ve canlıdır.Taekwondodaki teknik ,artistik ve felsefi üstünlük eğitim ve çalışma ile artar ve çoğalır. Fiziksel becerinin gelişmesi teknik kapasiteyi, ruhi konsantrasyonun gelişimini sanatsal düşünceyi ,akıl ve vucud arasında uyumun sağlanması ve doğa ile birlikteliğinin sağlanması ise taekwondodadi felsefi sahayı oluşturur.

Bu nedenle taekwwondo tekniğin ,sanatın ve felsefenin buluşması olarak tarif bulur. Taekwondodaki felsefi amaç insan ruhunun ,karekterinin mükemmelleştirilmesi gayesini taşır.Bu fiziksel eğitimle bir arada ve ona yardımcı faktör olarak ortaya çıkar.Taekwondo fiziksel ve ruhi egitiminin metodoloji olarak kendini gösterir Taekwondonun kendine özgü değeri çalışmaya başladıkça teknik kapasitenin artmasıyla birlikte ortaya çıkmaya şekillenmeye başlar.

Taekwondoda olgunlaşıldıkşa ve yaş ilerledikçede felsefi yapısı kendini hissettirir.Takwondonun ruhi kazanımları fiziksel olarak taekwondo çalışılmadan ve teknik kapasite artırılmadan asla kazanılamaz. Taekwondoda güç müsabakaları insanın tabi içgüdülerinin bir dışa vurumu anlatımıdır.

Tarihe göre, güç müsabakaları insanlar arasında yapılan müsabaka formlarıdır.Taekwondo müsabakaları tekniğe ve güce dayanan müsabaka dallarındandır. taekwondo müsabakasında kişi doğal olarak rakibinden daha üstün olduğunu ispatlamaya çalışır.

Bu isteğin gerçekleşmesi sporcunun sıkı ve içten çalışması ve teknik kapasitesini arttırması ile gerçekleşebilir.Müsabık olmak çok tecrübe ve çalışma ister.Güç, sürhat , teknik ve hata yapmamaya alışkanlık gibi disiplin gerektiren faktörler uluslararası maçlarda müsabaka kazanmak için çok önemli faktörlerdir ki bu özellikleri mükemmel olarak kazanabilmenin yolu yoğun antrenman programı ve teorik ders ve bilgi birikimi ister.
Taekwondo modern spor ilminin geçerli olduğu spor dalıdır ki ferdi spor olmasına rağmen ,kişişel çalışma ile geliştirilemez herzaman bir eğitici ve yardımcı partner ister . Kuvvete ve güce dayalı yarışmalar insanın tabii olan içgüdülerinin dışa vurumudur.
Tarihte insanlar arasındaki güce dayalı müsabakalar ,yarışmalar her dönemde yapılagelmiştir.Taekwondonun bir müsabaka formu olarak gelişmeye başlarken ,güc gösterisine akli becerileride katması ve güç ve beceriri birleştirmesi onun en güzel anlatımıdır.
İnsan genelde müsabaka içinde rakibinden daha üstün ve güçlü olduğunu ispatlamak ister.Bu nedenlede samimi bir şekilde teknik kapasitenin arttırılması için antrenmanlar yapılır.Teorik bilgiler edinilir.Buda zamanla ,nsandaki sportmenlik ve sorumluluk duygularını geliştirir.
Aslında işin başında rakibleri berteraf etmek için güç çalışması şeklinde başlayan taekwondo zamanla kişide ayrı bir önem ve anlam kazanır.Ve icrası taekwondo müsabakalarının dışına taşmamaya başlar. Taekwondo müsabakaları ,güç, çabukluk , teknik, ve hata yapmama üzerine kuruludur.Bu faktörlerin taekwondo çalışmasında kazanılması ve müsabakalarında sergilenmesi ,taekwondoya modern bir spor dalı olarak ayrı bir önem ve değer verir.

Olimpik taekwondo puan bölgeleri ve puan araçları

Olimpik müsabaka stili Full-Contact denilen serbest müsabaka stilidir. basit olarak izah edersek serbest stil taekwondo müsabakası ekskrime benzer.Ekskrimde nasıl puan almaya yarayan araç gereç ve rakip üzerinde işaretlenmiş hedef noktalar varsa taekwondodada aynı şekilde puan alıcı elementler ve rakip üzerinde kırmızı veya mavi olarak işaretlenmiş puan noktaları vardır.
Taekwondoda puan alıcı vasıtalar; Ayaklar ve yumruktur.Puan bölgeleri ise rakip üzerinde giydiği koruyucular üzerinde işaretli noktalardır.Yani yüz,göğüs önü ve karının yan kısımlarıdır.
Puan almak için ayak veya yumruk ile işaretli bölgelere vurmak gerekir.Puan getiren tek yol budur.Bu bölgelere yapılan basit vuruşlar puan getirmez.Puan vuruşu ses getirmeli ,rakibin dengesini bozmalı veya yere yıkmalıdır.Yanlız yüze yumruk atılması yasaktır.
Hedef noktalara net olarak vurmak çok basitmiş gibi görünür.Ancak bu bölgeler vucudun saklı ve refleks olarak savunmaya en müsait bölgeleri olduğundan, taekwondoda puan alımı çok zordur.Hangi sporcuya sorarsanız sorun bu zorluğu itiraf etmek zorunda kalırlar bu zorlukları göz önüne alarakdüzenlenmeleri yeniden yapılanmıştır. Yüksek seviye ve döner tekmeleri ayrıca yumruk organizasyonlarını özendirici puanlama sistemi konmuştur.
Taekwondoda yüze yumruk atımı yasaktır.Çünkü yüze yumruk atmak göğüse yumruk atmaktan kolaydır,buna müsade edilse idi taekwondo taekwondo olmaktan çıkar boksa dönerdi.Çünki sporcular puan alabilmelk için en kolay yolu seçerler.Sporcular fazla darbe alarak zararda görebilirler.Buna karşın yüze ayak vuruşları serbesttir ve fazla puan getirir.Çünki taekwondoda yüze ,kafaya vurabilmek,gövdeye vurabilmeye nazaran çok zordur.Anında rakibin blokları devreye girer.
Bu nedenle başa yapılan vuruşlar puanca özendirilmesine rağmen çok nadirdir.Başa vuruşlar çok zor vuruşlardır.Bu nedenle 2 puan olaral işlem görür.Başa gelen tekmenin sertliği değil vuruş yeri önem taşır.Başı sıyıran vuruşlar puan olmaz.
Vuruş ayağın tamamı ile veya büyük bir kısmı ile yapılmalıdır ve yüzün çıplak kısmına gelmelidir( veya çıplak kısım vuruştan etkilenmelidir).Kaval kemiği ile yapılan vuruşlar puan alamaz.Yine başın arkasına ve yukarsına gelen vuruşlarada puan verilmez.Başa yapınal vuruş net olmasa bile hakemin sayması gereken bir durum ortaya çıkarsa puan verilir.
Puan alabilmek çok iyi yapılmış müsabaka taktikleriyle olabilir.Yanıltmalar, aldatmalar,kaçar görüntüsü vermeler,kombine teknikler vs.gibi çalışmalar sonucu puan gelebilir.Kaba kuvvet veya acamice cansiperhane saldırmanın taekwondoda yeri yoktur.Her tekniğin kombine karşı tekniği olduğundan direk teknik uygulamak sporcunun aleyhine dönebilir
Bu nedenle olimpik müsabaka teknikleri dendiği zaman direkt olarak temal el ve ayak teknikleri değil müsabaka için gerekli olan tüm temel taktk ve teknik bilgileri içerir

POOMSE

Poomseler asla gösteri amaçlı değildir.Taekwondonun kendisi için çok gerekli olan çalışma kalıpları ve şablonlarıdır.Bu konunun niye önemle altını çizdiğimi anlamışşınızdır.
Çoğu taekwondo çalışanı poomseleri şuursuz bir şekilde sadece gösteri hareketleri zannederek çalışmaz ve üzerinde durmazlar.Bu nedenlede poomseleri yapamaz ve gerçek anlamlarını bilemezler.Zannederim bu yüzdende iyi bir müsabıkta olamazlar.
Poomse nedir? Poomse beceriler üzerine odaklanmş modeller kalıplar oluşturarak ,beceri ve hareketlerin geliştirilmesini sağlayan standardize edişmiş kalıp hareketlerdir.
Her taekwondocu bu standart hareketleri takip ederek ve uygulayarak daha zor becerileri yapma yeteneği kazanabilir Bu nedenle poomse bir çalışma metododur.Ve parçaları taekwondodaki temel beceri hareketleridir.
Temel döğüşme tekniklerinin kalıpları ,örnekleridir.Bu nedenle taekwondodaki beceri ve teknikleriniz güzel değilse bilin ki daha işin başından poomsenin önemini anlayamamış ve çalışmamışşınız demektir.